حتماً برای شما هم پیش آمده که هنگام رانندگی با پژو ۲۰۶، به خصوص در ترافیک یا دور موتورهای پایین، خودرو ناگهان شروع به تکانهای ناگهانی و ناخوشایندی کند که انگار میخواهد خاموش شود. این پدیده که به آن “ریپ زدن” یا “لگد زدن” میگویند، یکی از مشکلات رایج در پژو ۲۰۶ محسوب میشود و میتواند دلایل متعددی داشته باشد . ریپ زدن نه تنها تجربه رانندگی را خراب میکند، بلکه در طولانی مدت میتواند به قطعات مختلف موتور و حتی گیربکس فشار وارد کرده و هزینههای سنگینی به همراه داشته باشددر این مقاله، به طور تخصصی به بررسی یکی از مهمترین دلایل ریپ زدن پژو ۲۰۶ در دور پایین، یعنی خرابی کویل، میپردازیم و سایر عوامل مؤثر را نیز مرور خواهیم کرد.
ریپ زدن دقیقاً چیست و چگونه آن را تشخیص دهیم؟
قبل از هر چیز، باید ریپ زدن را به درستی بشناسیم. ریپ زدن با لرزش معمولی موتور متفاوت است. در حالت عادی، موتور باید صدایی نرم و یکنواخت داشته باشد و بدون لرزش کار کند . اما وقتی خودرو ریپ میزند، احساس میکنید موتور “سکته” میکند یا کارکرد آن با وقفه همراه است .نشانههای اصلی ریپ زدن عبارتند از:
- تکانهای ناگهانی و شوکمانند: مخصوصاً در دور موتورهای پایین، خودرو ناگهان میلرزد یا تکان شدیدی میخورد .صدای نامنظم از اگزوز: صدای اگزوز به جای آنکه یکنواخت باشد، به صورت “تُپ تُپ” یا قطع و وصل شنیده میشود .
-
نوسان دور موتور: عقربه دور موتور در حالت درجا بالا و پایین میپرد.
- حس خاموش شدن: وقتی در ترافیک ایستادهاید، احساس میکنید موتور قصد خاموش شدن دارد ریپ زدن میتواند در حالتهای مختلفی اتفاق بیفتد: در حالت درجا، هنگام شتابگیری، در سربالایی، یا فقط در دور پایین. در این مقاله تمرکز ما روی ریپ زدن در دور پایین است که معمولاً ریشه در سیستم جرقهزنی دارد .
نقش کویل در عملکرد صحیح موتور پژو ۲۰۶
برای درک ارتباط کویل با ریپ زدن، باید بدانیم کویل چه وظیفهای دارد. کویل یا کوئل (Ignition Coil) یک ترانسفورماتور کوچک اما حیاتی است که وظیفه آن تبدیل ولتاژ پایین ۱۲ ولتی باتری به ولتاژ بسیار بالا (بین ۷۰۰۰ تا ۲۵۰۰۰ ولت) است تا شمعها بتوانند جرقه لازم برای احتراق را ایجاد کنند .پژو ۲۰۶ بسته به نوع موتور، از دو نوع سیستم جرقهزنی استفاده میکند:
-
پژو ۲۰۶ تیپ ۲ (موتور TU3): از کویل معمولی و وایر استفاده میکند.
-
پژو ۲۰۶ تیپ ۵ و ۶ (موتور TU5): از کویلهای استوانهای مستقل روی شمعها (Coil-on-Plug) استفاده میکند که نیازی به وایر ندارند.
در هر دو حالت، اگر کویل نتواند ولتاژ کافی تولید کند یا در عملکرد آن اختلال ایجاد شود، شمعها جرقه ضعیفی خواهند زد یا اصلاً جرقه نمیزنند. نتیجه این اتفاق احتراق ناقص در سیلندرها و در نهایت ریپ زدن خودرو است
ارتباط مستقیم خرابی کویل با ریپ زدن در دور پایین
حال به سوال اصلی میرسیم: آیا کویل در ریپ زدن پژو ۲۰۶ در دور پایین مقصر است؟ پاسخ کوتاه: بله، در بسیاری از موارد کویل یکی از اصلیترین مقصران است. اما چرا این مشکل در دور پایین بیشتر خودش را نشان میدهد؟
وقتی کویل “نیمسوز” یا “ضعیف” میشود، یعنی اینکه به طور کامل از کار نیفتاده اما ولتاژ خروجی آن کاهش یافته است در دور موتور پایین، زمان بیشتری بین هر جرقه وجود دارد و شمعها به حداکثر ولتاژ برای ایجاد جرقه نیاز دارند. اگر کویل نتواند این ولتاژ را تأمین کند، شمعها به درستی جرقه نمیزنند و خودرو ریپ میزند.
اما وقتی گاز میدهید و دور موتور بالا میرود، سرعت جرقهزنی افزایش مییابد و شاید کویل بتواند ولتاژ کافی برای جرقهزنی ایجاد کند. به همین دلیل، گاهی ریپ زدن فقط در دور پایین احساس میشود و با گاز دادن برطرف میگردد.
دلایل دیگر ریپ زدن پژو ۲۰۶ در دور پایین (غیر از کویل)
گرچه کویل نقش مهمی دارد، اما همیشه مقصر نیست. گاهی مشکلات دیگر باعث ریپ زدن میشوند که باید آنها را نیز بررسی کرد.
مشکلات شمعها و وایرها
شمعهای فرسوده، کثیف یا با فیلر (فاصله الکترودی) نامناسب، شایعترین دلیل ریپ زدن هستند. اگر شمعها نتوانند جرقه مناسبی ایجاد کنند، حتی با کویل سالم هم احتراق ناقص رخ میدهد. در پژو ۲۰۶ تیپ ۲، وایرها هم ممکن است دچار پارگی یا نشتی شوند و جرقه به بدنه بپرد.
راهحل: فیلر شمع را بررسی کنید (در پژو ۲۰۶ حدود ۰.۸ میلیمتر است) و در صورت نیاز شمعها و وایرها را تعویض نمایید
مشکلات سیستم سوخترسانی
-
پمپ بنزین ضعیف: اگر پمپ بنزین فشار کافی ایجاد نکند، سوخت کافی به سیلندرها نمیرسد
-
انژکتورهای کثیف: گرفتگی انژکتورها باعث پاشش نامناسب سوخت میشود
-
فیلتر بنزین گرفته: مانع عبور سوخت کافی به موتور میگردد
خرابی سنسورها
-
سنسور اکسیژن (لامبدا): اگر خراب شود، اطلاعات غلط به ECU میدهد و مخلوط سوخت نامناسب میشود
-
سنسور میللنگ یا میلسوپاپ: خرابی این سنسورها میتواند باعث قطع و وصل شدن جرقه شود
مشکلات مکانیکی
-
نشتی وکیوم: ترک خوردن شلنگهای منیفولد هوا باعث ورود هوای اضافی و نامتعادل شدن مخلوط سوخت و هوا میشود
-
سوختن واشر سرسیلندر: نفوذ آب یا روغن به محفظه احتراق، مخصوصاً در هوای سرد یا اول صبح، باعث ریپ زدن میشود
سوخت بیکیفیت
استفاده از بنزین نامرغوب با اکتان پایین یکی از دلایل رایج ریپ زدن، مخصوصاً در پژو ۲۰۶ است
چگونه تشخیص دهیم کویل پژو ۲۰۶ خراب است؟
اگر خودروی شما در دور پایین ریپ میزند، مراحل زیر را برای عیبیابی طی کنید:
بررسی ظاهری
-
کویل را از نظر ترک خوردگی، ذوب شدگی یا آثار سوختگی بررسی کنید
-
سوکت اتصال کویل را چک کنید. شل بودن یا خوردگی سوکت میتواند باعث قطع و وصل برق شود
تست با مولتیمتر
با استفاده از اهممتر میتوانید سلامت کویل را بررسی کنید
-
سیمپیچ اولیه: مقاومت باید حدود ۰.۷ تا ۱.۵ اهم باشد.
-
سیمپیچ ثانویه: مقاومت باید حدود ۶ تا ۱۵ کیلواهم باشد (بسته به مدل کویل متفاوت است).
اگر مقاومت اندازهگیری شده با این مقادیر اختلاف زیادی داشت، کویل معیوب است.
استفاده از دستگاه دیاگ
مطمئنترین روش برای تشخیص خرابی کویل، استفاده از دستگاه دیاگ است
روش جابهجایی کویلها (در مدل TU5)
اگر دیاگ خطای مربوط به یک سیلندر خاص را نشان میدهد، کویل آن سیلندر را با کویل سیلندر دیگر جابهجا کنید. اگر خطا به سیلندر دیگر منتقل شد، مشکل قطعاً از کویل است.